Ομιλία Στυλιανού Ανδρέου Ζηνέλη στην Καστανιά, για τις επιπτώσεις της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας

Αύγουστος 2008 

Εικόνα 1. Πηγή: Λουκάς Μαργαρίτης, Καθηγητής Κυτταρικής
Βιολογίας και Βιοφυσικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Ημερίδα EETT 30-11-2006.

Σε εκδήλωση που έγινε το καλοκαίρι στην Καστανιά, ο συγχωριανός μας, ιατρός Στυλιανός Ανδρέου Ζηνέλης, Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας Κεφαλονιάς και Ιθάκης και μέλος της Διεθνούς Επιτροπής για την Ασφάλεια από την Ηλεκτρομαγνητική Ακτινοβολία, μας μίλησε για τις επιπτώσεις της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας(κινητών τηλεφώνων, κεραιών κλπ..) στους ζώντες οργανισμούς.

 

 

 

Ο κ. Ζηνέλης ανέφερε μεταξύ άλλων τα εξής:

 

Tα τελευταία χρόνια η τεχνολογία εξελίσσεται με γρήγορο ρυθμό, με αποτέλεσμα να έχουμε πολλές συσκευές που μας κάνουν τη ζωή πιο εύκολη. Όμως, η χρήση αυτών των συσκευών δεν είναι ακίνδυνη. Ένα παράδειγμα είναι το κινητό τηλέφωνο. Το κινητό για να δουλέψει χρειάζεται μια κεραία στη γύρω περιοχή, η οποία εκπέμπει, όπως και το κινητό, ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία.

 

 

Εικόνα 2. Το βάθος διείσδυσης της ακτινοβολίας στον εγκέφαλο
στα παιδιά(φωτογραφία 1) και στους ενηλίκους(φωτογραφία 2).
Πηγή: Μάγρας, Ι.: Πανελλήνιο συνέδριο με διεθνή συμμετοχή,
24-25 Μαΐου 2008, Θεσσαλονίκη.  

Στην εικόνα 1 βλέπουμε την ακτινοβολία που εκπέμπει ένα κινητό όταν είναι σε λειτουργία. Η ένταση ακτινοβολίας μειώνεται όσο αυξάνεται η απόσταση από το κινητό.

 

Από αυτή την ακτινοβολία που δέχεται το κεφάλι ένα μέρος απορροφάται από τον εγκέφαλο, ενώ το βάθος διείσδυσης είναι πολύ περισσότερο στα παιδιά από ότι είναι στους ενηλίκους, εικόνα 2.  

 

 

 

Εικόνα 3. Πηγή: Gerd Oberfeld, Πανελλήνιο συνέδριο με διεθνή συμμετοχή,
24-25 Μαΐου 2008, Θεσσαλονίκη.
 

Στην εικόνα 3, βλέπουμε την κεραία με μαύρο χρώμα(μπλέ βέλος) να εκπέμπει ακτινοβολία με αυξημένη ένταση (έντονο κόκκινο χρώμα) στη γύρω περιοχή. Παρατηρούμε ότι, όσο αυξάνεται η απόσταση από τη κεραία, τόσο μειώνεται η ακτινοβολία(καφέ και κίτρινο χρώμα). Επομένως, η έκθεση του κοινού στην ακτινοβολία δεν είναι ομοιόμορφη. 

 

Επίσης, αυτό το πρόβλημα της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας το βλέπουμε και στις κεραίες τηλεόρασης, στα ασύρματα τηλέφωνα, στους φούρνους μικροκυμάτων, στις ασύρματες εγκαταστάσεις τύπου Wi. Fi. σε βιβλιοθήκες και σχολεία, κλπ.

Η ακτινοβολία που απορροφάται από τους ζώντες οργανισμούς μπορεί να προκαλέσει ορισμένες επιπτώσεις στην υγεία όπως: Διαταραχή στη μνήμη, αδυναμία συγκέντρωσης, πονοκεφάλους, κόπωση, αϋπνίες, επιδράσεις στο DNA, διαταραχή της ηλεκτρικής δραστηριότητας του εγκεφάλου, όγκους στο ακουστικό νεύρο και το σιαλογόνο αδένα(παρωτίδα), στείρωση κλπ.

 

Επίσης, σε πειράματα που έγιναν από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, μετά από την έκθεση στην ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, παρατηρήθηκαν τα εξής: Α) Έμβρυα αρουραίων παρουσίασαν σημαντικές βλάβες. Β) Σε νεογνά ορτυκιών παρατηρήθηκαν πρώιμοι και όψιμοι εμβρυικοί θάνατοι. Γ) Νεοσοί από όρνιθες παρουσίασαν καθυστέρηση στην ανάπτυξη, συγγενείς και βαριές δυσμορφίες, πρώιμους και όψιμους εμβρυικούς θανάτους.

 

Εικόνα 4. Πηγή: Leif G. Salford, καθηγητής Νευροχειρουργικής και διευθυντής του
ερευνητικού εργαστηρίου Rausing στο Πανεπιστήμιο Lund της Σουηδίας.
Πανελλήνιο συνέδριο με διεθνή συμμετοχή, 24-25 Μαΐου 2008, Θεσσαλονίκη.

Ακόμη, σε πειράματα που έγιναν σε πειραματόζωα στο πανεπιστήμιο Lund της Σουηδίας παρατηρήθηκαν βλάβες στον εγκέφαλο, εικόνα 4(καφέ κηλίδες), μετά από έκθεση στην ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία.  

 

Για αυτούς τους λόγους, επιστημονικοί φορείς έχουν εισηγηθεί ορισμένα μέτρα για την προστασία της δημόσιας υγείας όπως:

1) Ο Ιατρικός σύλλογος της Αυστρίας έδωσε τις εξής οδηγίες. Παιδιά κάτω του 16 ετών να μη χρησιμοποιούν κινητά εκτός από επείγουσες καταστάσεις. Να κρατάμε το κινητό μακριά από το σώμα μας. Την νύκτα να κλείνει το κινητό και, εάν το έχουμε ανοικτό, να μην το αφήνουμε κοντά στο κεφάλι μας. Λιγότερα τηλέφωνα με το κινητό σημαίνει λιγότερη ακτινοβολία από την κεραία της περιοχής.

2) Πριν ένα μήνα ο διευθυντής του Αντικαρκινικού Ερευνητικού Κέντρου του Πανεπιστημίου Πίττσμπουργκ, στην Αμερική, εξέδωσε σαφή οδηγία προς τους εργαζόμενους και τα στελέχη του Πανεπιστημίου. Συγκεκριμένα λέει: Να μην επιτρέπουν τη χρήση κινητού στα παιδιά εκτός από επείγουσες καταστάσεις. Να ελαχιστοποιήσουν την ομιλία στο κινητό, 4 ιδιαίτερα όταν υπάρχει αδύνατο σήμα, και να χρησιμοποιούν αντί για αυτό σταθερές γραμμές τηλεφώνου. Επίσης, να γίνεται χρήση ανοικτής ακρόασης, ακουστικών, ή bluetooth. Να ενημερωθούμε για το SAR(ειδικός βαθμός απορρόφησης ακτινοβολίας) του κινητού(αυτή η πληροφορία εκφράζει την απορροφούμενη ακτινοβολία και βρίσκεται στο φυλλάδιο χρήσης κάθε κινητού). Μικρότερο SAR σημαίνει λιγότερη ακτινοβολία. Τέλος, να αποφεύγεται η χρήση κινητών μέσα σε λεοφωρεία, διότι έτσι εκθέτουμε και άλλους ανθρώπους στην ακτινοβολία.

Επίσης, πρέπει να αποφεύγεται η χρήση κινητών μέσα σε ανελκυστήρες, υπόγεια, σήραγγες και αυτοκίνητα, διότι το σήμα είναι αδύνατο και η ακτινοβολία αυξάνεται. Στα ασύρματα τηλέφωνα, για ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων, θα πρέπει η βάση του ασύρματου τηλεφώνου να είναι στη μακρύτερη δυνατή απόσταση από χώρους που συνήθως περνάμε αρκετές ώρες. Κατά τη χρήση φούρνων μικροκυμάτων, δεν πρέπει να είναι κανείς κοντά στη συσκευή και ιδιαίτερα μικρά παιδιά που -λόγω του ύψους τους- το κεφάλι τους βρίσκεται κοντά στην πόρτα του φούρνου μικροκυμάτων.

 

Ο

ρισμένες

χώρες για να ελαχιστοποιήσουν τις επιπτώσεις στη δημόσια υγεία έχουν χαμηλώσει τα επιτρεπόμενα όρια έκθεσης του κοινού στην ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, π.χ. Ιταλία 10μW/cm2, Παρίσι 10μW/cm2, Βέλγιο 3μW/cm2 , Salzburg της Αυστρίας 0.1μW/cm2. Στην Ελλάδα με τον νόμο 2006 το όριο έκθεσης για τη συχνότητα 1800 MHz είναι 630μW/cm2 και κοντά σε σχολεία, βρεφονηπιακoύς σταθμούς, γηροκομεία και νοσοκομεία είναι 540μW/cm2.

Εικόνα 5. Καλώδια μεταφοράς υψηλής τάσης ρεύματος σε κατοικημένες περιοχές.
Πηγή: Next up news, Lyon.  

Η τοποθέτηση των κεραιών θα πρέπει να γίνεται επιλεκτικά και με ιδιαίτερη προσοχή, όταν έχουμε κατοικημένες περιοχές και μπαλκόνια, σχολεία, νηπιαγωγεία κλπ. Επίσης, πρέπει να μειωθούν τα όρια έκθεσης κάτω από τα σημερινά υψηλά επίπεδα. Οι κεραίες τηλεόρασης θα πρέπει να τοποθετούνται σε ψηλούς πύργους και σε πολλά χιλιόμετρα μακριά από κατοικημένες περιοχές και όταν υπάρχουν ιδιαιτερότητες π. χ. λόφοι, βουνά, το κύριο κύμα ακτινοβολίας να μην κατευθύνεται σε αυτές. Το ίδιο ισχύει και για τις ασύρματες συσκευές τύπου Wi. Fi..Σχετικά μ’ αυτό, η Εθνική Βιβλιοθήκη στο Παρίσι και αρκετά σχολεία στην Αγγλία σταμάτησαν τη λειτουργία των συσκευών Wi. Fi. λόγω προβλημάτων στην υγεία του προσωπικού. Η Γερμανική Κυβέρνηση το έτος 2007 προειδοποίησε τους πολίτες να αποφεύγουν την ασύρματη συσκευή Wi. Fi. στην εργασία ή στο σπίτι και να χρησιμοποιούν τις σταθερές γραμμές.

 

Η Ευρωπαϊκή Περιβαλλοντική Επιτροπή το έτος 2007 συνιστά άμεση δράση ώστε να μειωθεί η έκθεση στην ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία από ασύρματες συσκευές Wi. Fi., κινητά τηλέφωνα και κεραίες. Συγκεκριμένα αναφέρει ότι η καθυστέρηση στη λήψη μέτρων μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρό πρόβλημα υγείας, όπως συνέβη με τον αμίαντο.

 

Ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία εκπέμπεται επίσης από τα καλώδια μεταφοράς υψηλής τάσης ρεύματος, τους γνωστούς πυλώνες(εικόνα 5). Σε αυτή την περίπτωση, παρατηρήθηκε αύξηση λευχαιμιών και άλλων παθήσεων, όταν η ακτινοβολία στις γύρω περιοχές είναι πάνω από 0.4μΤ(εάν λάβουμε υπόψη ότι το επιτρεπόμενο όριο έκθεσης είναι 100μΤ). Αυτά τα καλώδια πρέπει να περνάνε μακριά από κατοικημένες περιοχές και όταν δεν είναι εφικτό να γίνεται υπογειοποίηση με ιδιαίτερες τεχνικές παρεμβάσεις.  

 

Συμπερασματικά, για τη σωστή χρήση του κινητού θα πρέπει να εφαρμόσουμε ορισμένες τακτικές όπως: Το κινητό να είναι μακριά από το σώμα μας, να ελαχιστοποιήσουμε την ομιλία και να κάνουμε χρήση ανοικτής ακρόασης, ακουστικών ή bluetooth. Να αποφεύγεται η χρήση του από παιδιά και εγκύους γυναίκες. Για τις κεραίες, θα πρέπει να μειωθεί το όριο έκθεσης όπως και σε άλλες χώρες και να υπάρχει μια επιλεκτικότητα στην τοποθέτησή τους. Επίσης, οι κεραίες τηλεόρασης θα πρέπει να τοποθετούνται σε ψηλούς πύργους και πολλά χιλιόμετρα μακριά από κατοικημένες περιοχές και με τρόπο ώστε το κύριο κύμα να μην κατευθύνεται προς αυτές. Χρειάζεται προσοχή στη χρήση ασυρμάτων τηλεφώνων και συσκευών τύπου Wi. Fi.. Τα καλώδια υψηλής τάσης ρεύματος δεν πρέπει να περνάνε κοντά ή πάνω από κατοικίες. 

 

Αρθρογραφία: 

Στυλιανός Ανδρέου Ζηνέλης

Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας Κεφαλονιάς και Ιθάκης

Μέλος της Διεθνούς Επιτροπής για την Ασφάλεια από την Ηλεκτρομαγνητική Ακτινοβολία 

zinelis@otenet.gr

Δημοσίευση: 23 Σεπτεμβρίου 2008